برنامه ریزی استراتژیک منطقه 18 تهران : قسمت سوم (مهندس عبدالجلال ایری)
پروژههاي جاري و آتي منطقه 18 شهرداري تهران:
پروژههاي جاري و آتي منطقه 18 را براساس نوع كاربرد اراضي ميتوان به پنج دسته تقسيم كرد.
كاربرد اراضي حمل و نقل:
1ـ تعريض بزرگراه 76 متري آيت سعيدي:
اين پروژه در تاريخ 11/8/73 شروع شده و درحال حاضر نيز ادامه دارد. مساحت اين پروژه 8000 متر طول دارد و خيابان 45 متري جاده ساوه را به 76 متر تعريض ميكند.
موقعيت جغرافيايي اين پروه حدفاصل سهراه آزادي و اسلامشهر ميباشد. پيشرفت فيزيكي اين پروژه تا سال 1375 معادل 50 درصد است. اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 200 ميليون تومان ميباشد.
2ـ تعريض خيابان خليج:
اين پروژه در حد فاصل جاده قديم كرج و كمربندي اجرا ميشود و در تاريخ 7/1/72 شروع شده است و در حال حاضر نيز ادامه دارد. اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 88 ميليون تومان است. مساحت اين پروژه 2500 متر است. پيشرفت فيزيكي آن معادل 70% است و بدليل بروز نواقص اجراي پروژه موكول به رفع نواقص موجود شده است.
3ـ تعريض خيابان سپيده شمالي:
اين پروژه با اعتبار 13 ميليون تومان در حد فاصل خيابان ياران و بلوار يافتآباد اجرا شده است. تاريخ شروع اين پروژه 29/1/72 ميباشد كه خيابان 12 متري سپيده شمالي را به عرض 24 متر تا تاريخ 6/4/73 تعريض نموده است. طول اين پروژه 2000 مترمربع ميباشد.
4 ـ تعريض خيابان ابراهيمآباد:
خيابان ابراهيمآباد در تاريخ 15/7/72 با اعتباري بالغ بر 25 ميليون تومان شروع به تعريض شد و در حال حاضر 40 درصد پروژه به اتمام رسيده است ولي بدليل بروز نواقصي چند ادامه كار تا رفع اين نواقص از طرف مشاور تعطيل شده است. خيابان ابراهيمآباد كه در حد فاصل ميدان يافتآباد و شهرك ابراهيمآباد واقع است قبلاً به عرض 20 متر بوده است كه با اجراي اين پروژه از 20 متر به 35 متر بطول 3100 متر تعريض خواهد شد.
5 ـ تعريض خيابان ياران:
خيابان ياران در حد فاصل جاده ساوه و خيابان حيدري بطول 3100 متر در حال اجرا ميباشد بنحويكه اين پروژه در تاريخ 26/12/71 شروع شده و فاز اول آن به اتمام رسيده است. اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 13 ميليون تومان است. از لحاظ پيشرفت فيزيكي فاز اول بطور 100 درصد به اتمام رسيده و فاز دوم آن شروع شده است. خيابان ياران قبل از اجراي پروژه به عرض 20 متر بوده و عرض آن پس از اجراي كامل 35 متر خواهد بود.
6ـ تعريض خيابان مدائن:
خيابان مدائن با عرض 20 متر در تاريخ 27/2/72 شروع به تعريض شد و در تاريخ 22/11/73 عرض خيابان با اعتباري بالغ بر 20 ميليون تومان به 35 متر تعريض شد. اين خيابان درحد فاصل ميدان معلم و مجتمع تجاري 17 شهريور و بلوار يافتآباد واقع است.
فاز اول اين پروژه به اتمام رسيده و فاز دوم آن بزودي آغاز خواهد شد. ولي بدليل نواقص در فاز اول تا رفع آنها اجراي فاز دوم معلق مانده است.
7ـ تعريض خيابان 17 شهريور:
خيابان 17 شهريور در حد فاصل جاده قديم كرج بلوار الغدير با عرض 20 متر بوده است كه در تاريخ 5/3/73 تعريض خيابان از 20 متري به 35 متري شروع شده است. فاز اول اين پروژه كه با اعتبار 60 ميليون تومان شروع شده بود در تاريخ 18/5/73 به اتمام رسيده است و فاز دوم نيز در دست اقدام ميباشد.
8 ـ احداث خيابان 20 متري اسماعيلآباد:
خيابان اسماعيلآباد به عرض 20 متر در حدفاصل شهرك اسماعيلآباد و شهرك وليعصر و كمربندي به طول 1500 متر در حال اجرا ميباشد. تاريخ شروع اين پروژه 24/1/74 است و پيشرفت فيزيكي نيز 70 درصد ميباشد.
9ـ احداث خيابان بهار شمالي:
خيابان بهار شمالي در حد فاصل كمربندي و خيابان 17 شهريور به عرض 45 متر در تاريخ 10/7/72 شروع به احداث شد. فاز اول اين پروژه در تاريخ 29/8/73 به اتمام رسيده و فاز دوم آن متوقف ميباشد. اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 45 ميليون تومان است.
10ـ احداث خيابان قائم:
خيابان قائم بطول 3000 متر در حدفاصل بلوار يافتآباد و خيابان حيدري و شهرك وليعصر احداث شده است. تاريخ شروع اين پروژه 27/2/72 است كه اين خيابان را بعرض 20 متر تا تاريخ 25/9/73 بطول 3000 متر احداث كرده است. ودر حال حاضر بهرهبرداري از آن شروع شده و در اطراف خيابان نيز در حال درختكاري ميباشند.
11ـ احداث خيابان غرب بازار آهن:
خيابان غرب بازار آهن در ضلع شرقي بازار آهن واقع در كوي شادآباد در حال احداث ميباشد. طول اين پروژه 1000 متر است و از تاريخ 6/4/72 احداث آن شروع شده و در حال حاضر 80% از پروژه به اتمام رسيده است.
12ـ احداث خيابان جديد
احداث خيابان جديد از مجتمع تجاري به بلوار الغدير كه در حدفاصل بلوار الغدير شمالي به خيابان قائم در حال احداث ميباشد.
13ـ مسير ويژه دوچرخهسواري قائم:
اين پروژه در خيابان قائم حدفاصل بلوار يافتآباد و خيابان حيدري در حال اجرا ميباشد.
تاريخ شروع اين پروژه 27/2/74 است و در حال حاضر 80 درصد از اين پروژه به اتمام رسيده است و طول اين مسير 3000 متر است.
14ـ احداث پاركينگ عمومي حيدري:
پاركينگ عمومي حيدري با اعتباري بالغ بر 21 ميليون تومان از تاريخ 25/11/73 شروع به احداث شده است. اين پاركينگ به مساحت 20000 مترمربع واقع در بلوار يافتآباد تقاطع حيدري ميباشد و در حال حاضر نيز مورد بهرهبرداري قرار ميگيرد.
15ـ احداث پاركينگ پنج طبقه:
اين پاركينگ درخيابان جاده قديم كرجـ خيابان خليج در حال ساخت ميباشد.
كاربرد فضاي سبز:
1ـ احداث پارك بنفشه:
پارك بنفشه در شهرك وليعصرـ خيابان حيدري بطول 5000 مترمربع احداث شده است. تاريخ شروع احداث اين پارك 1/4/72 و تاريخ اتمام آن 22/11/72 ميباشد.
2ـ احداث پارك آلاله:
پارك آلاله به مساحت 18700 مترمربع در كوي 17 شهريور احداث شده است. تاريخ شروع احداث اين پارك 1/1/72 و تاريخ اتمام آن 22/11/73 است. اين پارك در حال حاضر بهرهبرداري ميشود.
3ـ توسعه جنگلكاريهاي منطقه 18:
حنگلكاريهاي منطقه 18 بطور پراكنده به مساحت 7000 هكتار از تاريخ 1371 شروع شده است و در حال حاضر نيز همچنان در حال توسعه ميباشد.
4 ـ تكميل پارك شقايق:
پارك شقايق در حاشيه جاده ساوهـ پايينتر از شهرداري منطقه 18 واقع است. تاريخ شروع تكميل اين پارك 21/2/72 و تاريخ اتمام مرحله اول اين پروژه 23/9/73 ميباشد. از لحاظ پيشرفت فيزيكي تكميل اين پارك در حدود 90 درصد به اتمام رسيده است. اعتبار پيشبيني شده براي اين معادل 76 ميليون تومان ميباشد.
5ـ احداث پاركهاي محلي در منطقه 18:
شهرداري منطقه 18 از ارديبهشت سال 73 شروع به احداث 14 پارك محلي در منطقه نموده است. سطح كل اين پاركها 57537 مترمربع است و با اعتبار 44 ميليون تومان در بهمن 73 احداث اين پاركها به اتمام رسيده است.
كاربرد فضاي ورزشي:
1ـ احداث ورزشگاه 17 شهريور:
ورزشگاه 17 شهريور واقع در كوي شادآباد با اعتباري بالغ بر 30 ميليون تومان از تاريخ 19/11/73 شروع به احداث شده است و مساحت اين ورزشگاه 14360 مترمربع ميباشد كه در حال حاضر با 40 درصد پيشرفت فيزيكي عمليات اجرايي آن متوقف ميباشد.
2ـ احداث ورزشگاه بدر:
ورزشگاه بدر در كنار جاده ساوه به مساحت 6000 مترمربع از سال 71 شروع به احداث شده است و در سال 73 نيز به بهرهبرداري رسيده است.
3ـ تكميل سالن سرپوشيده ورزشگاه بدر:
اين پروژه در كنار جاده ساوه محدوده شهرك وليعصراز تاريخ 3/5/72 شروع به احداث شده است. پيشرفت عمليات اجرايي آن در حال حاضر به 50 درصد رسيده و همچنان در حال احداث ميباشد. اعتبار پيشنهادي براي تكميل اين پروژه 20 ميليون تومان است.
4 ـ تكميل سالن سرپوشيده پارك شقايق:
سالن سرپوشيده پارك شقايق در حاشيه جاده ساوه و در پارك شقايق واقع ميباشد. اين پروژه با اعتباري بالغ بر 20 ميليون تومان از 1/2/74 شروع شده و 50 درصد از عمليات اجرايي آن نيز به اتمام رسيده است، مساحت اين ورزشگاه 1500 مترمربع ميباشد.
5ـ تكميل جايگاه ورزشي بدر:
ورزشگاه بدر در حاشيه جاده ساوه واقع است كه جايگاه ورزشي آن از تاريخ 20/4/74 شروع به احداث كردند و بودجه پيشبيني شده براي اين پروژه 15 ميليون تومان ميباشد. اين پروژه در حال حاضر بهرهبرداري ميشود.
كاربرد فضاي فرهنگي:
1ـ احداث كتابخانه ميدان معلم:
كتابخانه ميدان معلم واقع در بلوار يافتآبادـ ميدان معلم در حال احداث ميباشد، عمليات اجرايي ساخت اين كتابخانه از تاريخ 9/5/73 شروع شده است و در حال حاضر در دست احداث ميباشد. اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 5/41 ميليون تومان است و مساحت آن 1800 مترمربع ميباشد. از لحاظ پيشرفت فيزيكي كار در حدود 50 درصد از پروژه اجرا شده است.
2ـ احداث كتابخانه امامزاده زيد(ع):
كتابخانه امامزاده زيد در خيابان سپيده شمالي به مساحت 52507 مترمربع در سال 73 به بهرهبرداري رسيده است.
3ـ احداث كتابخانه پارك فردرس:
كتابخانه پارك فردرس واقع در كوي فردرس از تاريخ 1/6/74 شروع به احداث شده است و 40 درصد از مراحل اجرايي آن به اتمام رسيده است. مساحت اين كتابخانه 250 مترمربع ميباشد.
4 ـ تأسيس خانه فرهنگ يافتآباد:
اين پروژه در تاريخ 1/8/73 شروع شده است و با اعتبار 17 ميليون تومان در محله يافتآباد در حال حاضر بهرهبرداري ميشود. مساحت خانه فرهنگ 436 مترمربع است.
5ـ احداث نمازخانه پارك وليعصر:
نمازخانه پارك وليعصر واقع در پارك وليعصرـ سهراه ياران به مساحت 25 مترمربع در سال 73 احداث شده است. و در حال حاضر بهرهبرداري ميشود.
6ـ احداث فرهنگسراي الغدير:
فرهنگسرا واقع در ميدان معلم خيابان مدائن در حال احداث ميباشد. در حال حاضر عمليات اجرايي آن در حدود 90 درصد به اتمام رسيده است و كارهاي محوطهسازي آن باقي مانده است. اين فرهنگسرا به مساحت 000/22 مترمربع ميباشد.
تأسيسات شهري:
1ـ احداث كانال حيدري:
كانال حيدري در شهرك وليعصرـ حدفاصل جاده ساوه و كوي زاهدي در حال احداث ميباشد.
اعتبار پيشبيني شده اين پروژه 20 ميليون تومان است و طول آن 350 متر و در حال حاضر 75 درصد از عمليات اجرايي آن به اتمام رسيده است.
2ـ احداث كانال سعيدآباد:
كانال سعيدآباد در كوي شادآبادـ پانزده متري سوم با اعتباري بالغ بر 10 ميليون تومان بطول 320 متر در حال احداث ميباشد. اين پروژه در حال حاضر 20 درصد پيشرفت فيزيكي داشته است.
3ـ رنگآميزي و نقاشي ديوارها و ديدگاههاي مناسب:
شروع اين پروژه از تاريخ 1/1/74 در سطح 8000 مترمربع شروع شده است و در حال حاضر نيز ادامه دارد.
1ـ1ـ بررسي اهداف طرح جامع 1347 شهر تهران:
مقدمه:
طرح جامع 1347 تهران با توجه به مسائلي و منتج از ارزشهايي اهداف كلان و خرد و استراتژيها و پيشنهادات خود را تدوين كرده است. مسائلي همچون ازدحام و تراكم زياد در مركز شهر، گسترش مراكز تجاري در كنار جادههاي اصلي، آلودگي هوا ناشي از تردد وسائل نقليه و كارخانجات، عدم وجود تأسيسات شهري كافي و همچنين مهاجرت جمعيت كمدرآمد به تهران كه همگي اين مشكلات باعث شدند تا طرح جامع تهران، اهدافي را جهت حل مشكلات فوق مدنظر قرار دهند.
اهدافي كه طرح جامع 1347 جهت حل مشكلات فوق مدنظر داشته است از يك طرف در جهت پاسخگويي به ارزشهاي ذيل را نيز مدنظر داشته است. ارزشهايي كه طرح جامع اهداف خود را براساس آن تدوين كرده عبارتند از:
الف: تأمين موازين ايمني، بهداشت، راحتي، رفاه، محيط سالم.
ب: تأمين قابليت انعطاف و انطباق.
ج: دسترسي مناسب شهروندان.
د: كفايت فضاهاي شهري (مسكونيـ تجاريـ تفريحيـ حمل و نقلـ بهداشت و …)
ه: حق انتخاب شهروندان.
ز: تناسب بصري شهر.
اهداف كلان منتج از اين ارزشها و همچنين در راستاي پاسخگويي به مشكلاتي كه قبلاً اشاره شد در سه زمينه موضوعي، فضايي/ كالبديـ اجتماعي و اقتصادي طبقهبندي ميشوند. هر كدام از دستههاي فوق در ذيل تشريح ميشوند.
1ـ1ـ1ـ اهداف كلان با زمينه موضوعي فضايي/ كالبدي:
اين اهداف در طرح جامع 47 تهران بشكل ذيل آمده است.
الف: ايجاد سيماي برجسته براي پايتخت.
ب: تعادل بين عناصر عمده شهري.
ج: تنظيم برنامههاي صحيح براي مراحل مختلف توسعه شهري.
2ـ1ـ1ـ اهداف كلان با زمينه موضوعي اجتماعي:
زمينه اجتماعي اهداف كلان طرح جامع 47 در مقايسه با زمينه فضايي/ كالبدي كمرنگتر نمود پيدا ميكند. بنحويكه در زمينه اجتماعي اهداف كلان را ميتوان بدين صورت فهرستبندي كرد.
الف: تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با فرهنگ و خصوصيات اجتماعي.
ب: تحديد جمعيت شهر.
3ـ1ـ1ـ اهداف كلان با زمينه موضوعي اقتصادي:
زمينه موضوعي اقتصادي طرح جامع 47 نيز در مقايسه با دو زمينه فوق بسيار كمرنگتر در اهداف كلان نمود يافته است. اهداف كلان با اين زمينه موضوعي عبارتند از:
الف: تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با خصوصيات اقتصادي.
2ـ1ـ2ـ1ـ اهداف خرد تعادل بين عناصر شهري:
الف: جابجا كردن ظاهري عناصر و واحدهاي شهري.
3ـ1ـ2ـ1ـ اهداف خرد نامههاي صحيح براي مراحل مختلف توسعه شهري:
الف: تهيه طرحهاي توسعه شهري كه بتواند حداكثر استفاده را از خصوصيات طبيعي ببرد.
ب: تعيين محدوده شهر تهران.
4 ـ2ـ1ـ اهداف خرد در زمينه موضوعي اجتماعي/ جمعيتي:
اهداف خرد در زمينه موضوعي اجتماعي در دو هدف كلان ذيل تدوين شدهاند. كلان در زمينه اجتماعي كه اهداف خرد براساس آنها تدوين شدهاند عبارتند از:
الف: تحديد جمعيت شهر از طريق اعمال سياستهاي دولت.
ب: تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با فرهنگ و خصوصيات اجتماعي.
اين اهداف از طريق اهداف خرد ذيل پيگيري ميشوند.
2ـ1ـ اهداف خرد در سه زمينه موضوعي كالبديـ اجتماعيـ اقتصادي:
اهداف كلان جهت نيل به خواستههاي خود از طريق اهداف مشخصتر و روشنتري تدوين ميگردد. اين اهداف مشخص و روشنتر از اهداف كلان را نيز ميتوان در سه زمينه موضوعي فوق پيگيري نمود. اهداف خرد در زمينههاي موضوعي فوق بشرح ذيل عبارتند از:
1ـ2ـ1ـ اهداف خرد در زمينه موضوعي كالبدي/ فضايي:
اهداف خرد همچنانكه قبلاً نيز اشاره شد از اهداف كلان منتج ميشوند. اهداف كلان كه در بند قبل براي طرح جامع 47 در زمينه موضوعي كالبدي و فضايي برشمرديم. در اين بند اهداف خرد بصورت ذيل پيگيري ميشوند.
1ـ1ـ2ـ1ـ اهداف خرد ايجاد سيماي برجسته براي پايتخت:
ايجاد سيماي برجسته كه بعنوان هدف كلان در طرح جامع 47 مطرح شده است، از طريق اهداف خرد ذيل پيگيري ميشود.
الف: توسعه خطي تهران.
1ـ2ـ2ـ1ـ اهداف خرد تحديد جمعيت شهر تهران:
الف: تقليل جمعيت از طريق برنامههاي دولتي.
2ـ2ـ2ـ1ـ اهداف خرد تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با فرهنگ و خصوصيات اجتماعي.
اهداف خرد اين هدف كلان بصورت مشخص ذكر نشده است.
3ـ2ـ1ـ اهداف خرد در زمينه موضوعي اقتصادي/ اشتغال:
اهداف كلان در زمينه موضوعي اقتصاد عبارتند از:
الف: تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با خصوصيات اقتصادي.
اهداف خرد در هر كدام از اين دو هدف كلان عبارتند از:
1ـ3ـ2ـ1ـ اهداف خرد تأمين نظام توسعه عناصر جديد شهري متناسب با خصوصيات اقتصادي:
الف: سرمايهگذاري دولتي از طريق وضع ماليات و يا تشويق به سرمايهگذاري.
تدوين استراتژيها از اهداف خرد گام بعدي ميباشد. در طرح جامع 47 استراتژيها را نيز باز از طريق اهداف خرد در سه زمينه موضوعي بشكل ذيل آوردهاند:
3ـ1ـ استراتژيهاي طرح جامع 47 شهر تهران:
الف: استراتژيهاي فضايي/ كالبدي.
ب: استراتژيهاي اجتماعي/ جمعيتي.
ج: استراتژيهاي اقتصادي/ اشتغال.
همچنانكه قبلاً نيز اشاره شد استراتژيها برگرفته از اهداف خرد ميباشند بنابراين ميتوان استراتژيهاي اهداف خرد را براساس طبقهبندي در سه زمينه موضوعي بشرح ذيل آورد.
1ـ3ـ1ـ استراتژيهاي اهداف خرد فضايي/ كالبدي:
1ـ3ـ1ـ استراتژيهاي توسعه خطي تهران:
الف: ايجاد قلب جاذبه در حدود انتهاي غربي محدوده طرح يعني لتمر
ب: تشويق توسعه در محور شرقي تهرانپارس.
ج: تقسيمبندي شهر تهران به ده منطقه شهري.
2ـ3ـ1ـ استراتژيهاي جابجا كردن ظاهري عناصر و واحدهاي شهري:
الف: تدوين قوانين و مقررات لازم.
3-3ـ1ـ استراتژيهاي تهيه طرحهاي توسعه شهري كه بتوانند حداكثر استفاده را از خصوصيات طبيعي ببرند:
اين اهداف خرد فاقد استراتژي در طرح جامع ميباشند.
4 ـ3ـ1ـ1ـ استراتژيهاي تعيين محدوده شهر تهران:
الف: تدوين قوانين و مقررات لازم.
ب: تقسيم شهر به ده منطقه شهري.
5ـ3ـ1ـ1ـ استراتژيهاي تقليل جمعيت از طريق برنامههاي دولت:
الف: تقليل ميزان مواليد.
ب: تقليل مهاجرت.
ج: سياستهاي مالياتي.
د: تهيه اشتغال در خارج از شهر تهران.
6ـ3ـ1ـ1ـ استراتژيهاي سرمايهگذاري دولتي از طريق وضع ماليات و يا تشويق به سرمايهگذاري:
الف: انجام پروژههاي زيربنايي توسط دولت.
ب: اعطاي كمكهاي مالي.
ج: تشويق به سرمايهگذاري.
طرح جامع 47 شهر تهران جهت نيل به استراتژيهاي فوق در هر كدام از زمينههاي موضوعي سهگانه پيشنهادات ذيل را ارائه كرده است.
4 ـ1ـ پيشنهادات طرح جامع 47 در زمينههاي اجتماعيـ اقتصادي و كالبدي:
1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات كالبدي/ فضايي طرح جامع:
پيشنهادات فضايي/ كالبدي طرح جامع براي رسيدن به اهداف فوق در راستاي پاسخگويي به استراتژيهاي صورت گرفته است كه ما هر كدام از پيشنهادات را بر مبناي استراتژيها طبقهبندي كرديم. اين پيشنهادات عبارتند از:
1ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات براي ايجاد قلب جاذبه در حدود انتهاي غربي محدوده طرح جامع:
الف: احداث فرودگاه بينالمللي در جنوب لتمر
ب: احداث دانشگاه در مجاورت لتمر
ج: احداث استاديوم المپيك در مجاورت لتمر
د: خانهسازي در قسمت غربي شهر در امتداد دو جاده كرج.
ه: ايجاد شبكه حمل و نقل سريعالسير عمومي.
د: ايجاد شبكه حمل و نقل مركب از دو شاهراه كه بموازات يك مسير سريعالسير در دو قسمت آن قرار دارد.
ر: ايجاد فضاهاي تفريحي و بازي در فواصل مناسب.
2ـ1ـ4 ـ1ـ توسعه در محور شرق تهرانپارس:
الف: خانهسازي در محور شرق تهرانپارس.
ب: ايجاد پارك و زمينهاي ورزشي.
ج: بهبود وضع آسفالت و پيادهروها.
ه: بهبود وضع تجهيزات و وسايل شهري.
د: فضاي باز مناسب و كافي در محل مناسب.
3ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات تقسيمبندي شهر تهران به ده منطقه شهري:
الف: جمعيت هر منطقه حدود نيم ميليون نفر باشد.
ب: هر منطقه داراي مراكز تجاري و صنعتي ميباشد.
ج: هر منطقه از طريق خطوط سريعالسير و بزرگراهها به همديگر متصل ميشود.
4 ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات تدوين قوانين و مقررات مربوط به جابجايي عناصر شهري:
الف: قوانين و مقررات مربوط به تفكيك اراضي.
ب: تعبيه انواع متنوع وسايل ورزشي و تفريحي در فضاهاي باز.
5ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات تعيين محدوده شهر تهران:
الف: تعيين محدوده شهر تهران تا سال 1370 در حدود 725 كيلومترمربع.
6ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات مربوط به تعيين قوانين و مقررات محدوده شهر تهران:
الف: تعيين محدوده ناحيه شهري.
7ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات تقليل ميزان مواليد:
الف: ميزان مواليد از 180 هزار نفر به 90 هزار نفر در سال 1370 كاهش يابد.
8 ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات تقليل مهاجرت:
الف: ميزان مهاجرت 90 هزار نفر سالانه به 250 هزار نفر در سال 1370 كاهش يابد.
9ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهادات مربوط به سياستهاي مالياتي:
فاقد پيشنهاد
10ـ1ـ4 ـ1ـ پيشنهاد ايجاد اشتغال در خارج از شهر تهران:
الف: ايجاد 392 هزار شغل جديد در مراكز عمده شهري خارج از تهران.
بدليل عدم پيگيري برخي از پيشنهادات طرح جامع 47 با استراتژيها و اهداف طرح اين پيشنهادات بشرح ذيل عبارتند از:
ـ ايجاد فاضلاب و بهسازي شبكه فاضلاب در جنوب شهر.
ـ تغيير طرح جويهاي جنوب شهر.
ـ ايجاد مركز تجاري و اجتماعي در عباسآباد.
ـ بهبود وضعيت آسفالت.
ـ افزايش نسبت كارمندان.
ـ فضاي بيشتر براي توقف پاركينگ.
ـ افزايش هزينههاي خريد خانوار.
فصل:
آيندهنگري جمعيت و مسكن شهر تهران و منطقه 18 شهرداري تهران:
1ـ1ـ مقدمه:
هدف اين فصل نيل به تعيين ميزان جمعيت و مسكن مورد نياز منطقه 18 شهرداري تهران از طريق مرور آيندهنگريهاي طرح ساماندهي تهران و مقايسه آنها با نتايج سرشماري جاري جمعيت و اصلاح نظرات طرح مذكور و سپس پيشبيني جمعيت براساس نتايج سرشماري جاري جمعيت و تخمين نياز به مسكن در افق برنامه ميباشد. در ادامه بحث ما ابتدا آيندهنگري جمعيت را براي شهر تهران و منطقه 18 انجام خواهيم داد. سپس به بحث آيندهنگري مسكن خواهيم پرداخت.
1ـ1ـ1ـ آيندهنگريهاي جمعيتي:
1ـ1ـ1ـ1ـ مرور آيندهنگريهاي موجود:
آيندهنگريهاي جمعيتي طرح ساماندهي براي دو سطح جغرافيايي آيندهنگري جمعيت مورد نياز است. لذا ما ابتدا مروري خواهيم داشت بر آيندهنگري جمعيت شهر تهران و سپس براي منطقه 18 شهرداري تهران اين روند را طي خواهيم نمود.
الف: مرور آيندهنگريهاي جمعيت شهر تهران:
طرح ساماندهي تهران جمعيت آينده شهر تهران را در دو مقطع زماني آيندهنگري كرده است.
طرح مذكور جمعيت شهر تهران را براي سال 1370 با فرض رشد طبيعي جمعيت تعداد 640/846/6 نفر درنظر گرفته است. همچنين با فرض رشد واقعي جمعيت تهران را براي سال 1370 معادل 837/162/7 نفر برآورد كرده است.
طرح ساماندهي سال افق طرح را 1375 درنظر گرفته و جمعيت شهر تهران را با فرض نرخ رشد واقعي تعداد 686/388/8 نفر تعيين كرده است. همچنين جمعيتي را كه بعنوان آستانه نهايي در سال 1375 براي شهر تهران محاسبه كرده به تعداد 001/857/7 نفر است.
جمعيتي كه براي سال 1375 شهر تهران در طرح ساماندهي تصويب شده معادل 000/650/7 نفر است (6) و مبناي مقايسه جمعيت و آيندهنگري گزارش نيز براساس همين رقم خواهد بود.
ب: مرور آيندهنگريهاي جمعيت منطقه 18 شهرداري تهران:
جمعيت منطقه 18 طي دو مقطع زماني 70 و 75 توسط طرح ساماندهي تهران آيندهنگري شده است. با فرض وجود موازنه مهاجرتي جمعيت منطقه 18 در سال 1370 معادل 357/371 نفر برآورد شده است. همچنين با فرض وجود مهاجرت با آهنگ ملايم براي سال 70 جمعيت منطقه 18 را برابر با 430717 نفر آيندهنگري كردهاند.
طرح ساماندهي جمعيت منطقه 18 را در سال افق با دو فرض جمعيتي آيندهنگري كرده است. فرض اول حمعيت با رشد طبيعي در سال 75 به تعداد 441146 نفر خواهد رسيد. فرض دوم كه در واقع آستانه نهايي جمعيت منطقه 18 را تعيين كرده است. جمعيت 346933 نفر را آيندهنگري نموده است. بنابراين جمعيتي كه براي منطقه 18 تحت عنوان آستانه نهايي برآورد شده مبناي مقايسه اين گزارش با جمعيت واقعي آيندهنگري شده خواهد بود.
2ـ1ـ1ـ1ـ مقايسه آيندهنگريهاي جمعيتي با جمعيت سال 1370:
آيندهنگريهاي جمعيت توسط طرح ساماندهي تهران در دو سطح شهر تهران و منطقه صورت گرفته است. ما ابتدا در سطح شهر تهران جمعيت سال 70 را با آيندهنگريهاي طرح ساماندهي مقايسه ميكنيم.
الف: شهر تهران:
جمعيت سال 1370 شهر تهران براساس نتايح سرشماري جاري جمعيت معادل 527/475/6 نفر است. در حاليكه طرح ساماندهي با فرض رشد طبيعي تعداد 640/846/6 نفر و با فرض رشد واقعي تعداد 7162837 نفر جمعيت را آيندهنگري كرده است. جمعيت واقعي شهر تهران با هر دو آيندهنگري طرح ساماندهي اختلاف دارد، بطوريكه با آيندهنگري براساس رشد طبيعي تعداد 113/371 نفر و با آيندهنگري براساس رشد واقعي تعداد 310/687 نفر اختلاف دارد.
ب: منطقه 18 شهرداري تهران:
جمعيت منطقه 18 در سال 1370 براساس نتايج سرشماري جاري جمعيت معادل 601/345 نفر است. طرح ساماندهي تهران نيز جمعيت اين منطقه را در سال 70 با فرض وجود موازنه مهاجرتي معادل 357/371 نفر و با فرض وجود مهاجرت با آهنگ ملايم جمعيت اين منطقه را معادل 430717 نفر برآورد كرده است. بنحويكه جمعيت واقعي منطقه 18 در سال 70 با آيندهنگري بر مبناي موازنه مهاجرتي 756/25 نفر و براساس مهاجرت با آهنگ ملايم 85116 نفر كمتر است. يعني جمعيتي كه طرح ساماندهي براساس دو فرض آيندهنگري كرده است در سال 70 به 345.601 است و جمعيت كمتري از حد آيندهنگري طرح ساماندهي در منطقه 18 ساكن شدهاند.
3ـ1ـ1ـ1ـ جمعبندي و پيشبيني جمعيت:
آيندهنگريهاي ارائه شده در طرح ساماندهي تهران در مقايسه با جمعيت واقعي اين شهر نشان ميدهد كه جمعيت ارائه شده از سوي طرح ساماندهي تهران با جمعيت واقعي اختلاف زيادي دارد بطوريكه اين اختلاف در مورد آيندهنگري براساس رشد طبيعي 113/371 نفر و براساس رشد واقعي تعداد 310/687 نفر جمعيت سال افق طرح مذكور نيز براساس همين آيندهنگري اشتباه صورت گرفته است. بنابراين براي رسيدن به جمعيت تقريباً واقعي نسبت به جمعيتي كه اشتباه بودن آن براي ما به اثبات رسيده است در اين گزارش ابتدا براي شهر تهران و سپس براي منطقه 18 شهرداري تهران براساس روش رياضي جمعيت را پيشبيني ميكنيم.
الف: پيشبيني جمعيت شهر تهران:
جمعيت شهر تهران براساس نتايج سرشماري جاري جمعيت معادل 6475527 نفر است. اين شهر در سال 1359 تعداد 5454240 نفر و در سال 1365 نيز تعداد 6022079 نفر جمعيت را در خود جاي داه است. بطوريكه در طي اين سه دوره بترتيب در طي سالهاي 59 تا 65 تعداد 567839 نفر و در طي سالهاي 65 تا 70 نيز تعداد 453448 نفر افزايش يافته است. بطوريكه نسبت افزايش جمعيت سال 1365 به 1359 معادل 10/1 و نسبت افزايش جمعيت 70 به 65 نيز برابر با 08/1 ميباشد. جمعيت سال 65 نسبت به سال 59 معادل 4/10 درصد و جمعيت سال 70 نسبت به سال 65 نيز معادل 5/7 درصد افزايش نشان ميدهد.
نرخ رشد جمعيت طي سالهاي 65 تا 59 برابر با 7/1 درصد است. همچنين نرخ رشد جمعيت شهر تهران طي سالهاي 65 تا 70 برابر با 5/1 درصد و نرخ رشد جمعيت شهر تهران طي سالهاي 59 تا 70 نيز معادل 6/1 درصد است.
با استفاده از هر كدام از نرخهاي رشد جمعيت ميتوان آيندهنگريهاي متفاوتي را براي شهر تهران درنظر گرفت.(7)
جمعيت شهر تهران براساس نرخ رشد جمعيت طي سالهاي 65 تا 70 برابر با 118/963/6 نفر آيندهنگري ميشود. همچنين براساس نرخ رشد جمعيت طي سالهاي 59 تا 70 جمعيت شهر تهران مساوي با 7000955 نفر خواهد بود. در اين گزارش جمعيت پيشبيني شده اول بعنوان جمعيت نهايي شهر تهران در سال 1375 انتخاب ميشود(8) كه برابر است با 6963118 نفر ميباشد.
ب: پيشبيني جمعيت منطقه 18 شهرداري تهران:
منطقه 18 در سال 1370 تعداد 345601 نفر جمعيت را در خود جاي داده است كه در قياس با جمعيت شهر تهران معادل 3/5 درصد از كل جمعيت شهر تهران را تشكيل ميداده است. جمعيت منطقه 18 در طي سالهاي 59 و 65 تا 70 تحولاتي را شامل ميشود. بطوريكه جمعيت اين منطقه در مقايسه با جمعيت سال 65 در حدود 34164 نفر و در مقايسه با جمعيت سال 59 معادل 136940 نفر افزايش يافته است. جمعيت سال 70 نسبت به سال 65 منطقه 18 معادل 11/1 و جمعيت سال 65 نيز نسبت به سال 51 برابر با 49/1 ميباشد. افزايش جمعيت منطقه 18 طي سالهاي 65 تا 70 معادل 11 درصد و طي سالهاي 59 تا 65 نيز برابر با 49 درصد است كه نشانگر افزايش بسيار زياد جمعيت در طي سالهاي 59 تا 1365 در منطقه 18 ميشود. جمعيت منطقه 18 طي سالهاي 65 تا 70 با نرخ رشد 1/2 درصد و طي سالهاي 59 تا 70 نيز با نرخ رشد جمعيت 6/4 درصد افزايش يافته است.
جمعيت منطقه 18 براساس فرض اول يعني نرخ رشد جمعيت منطقه طي سالهاي 65 تا 70 معادل 383512 نفر است. همچنين با نرخ رشد 6/4 درصد جمعيت منطقه 18 معادل 434691 نفر خواهد شد. جمعيت منطقه 18 در اين گزارش به تعداد 383512 نفر در سال 1375 درنظر گرفته ميشود.
نتيجهگيري:
جمعيت منطقه 18 در سال 1375 در اين گزارش معادل 383512 نفردرنظر گرفته ميشود كه معادل 5/5 درصد از كل جمعيت شهر تهران را شامل ميشود. جمعيت سال 75 در مقايسه با جمعيت سال 1370 معادل 37911 نفر افزايش نشان ميدهد. كه اين تعداد جمعيت بايستي براي برنامهريزي آينده منطقه 18 مورد توجه قرار گيرد.
2ـ آيندهنگري مسكن در منطقه 18 شهرداري تهران:
1ـ2ـ مقدمه:
تأمين يك واحد مسكوني براي هر خانوار از اهداف اوليه برنامهريزي مسكن ميباشد. لذا در تخمين نياز به مسكن، آيندهنگري جمعيت و بتبع آن آيندهنگري تعداد خانواري كه در افق طرح نياز به مسكن پيدا خواهند كرد، ابتدا بايد مشخص شود.
در اين گزارش جمعيت سال 1375 منطقه 18 در فصل قبل مشخص شده است. در اين فصل ما براساس همين جمعيت برآورد شده تحولات جمعيتي و تحولات تعداد خانوار را پيگيري خواهيم نمود. سپس براساس همين تعداد خانوار مسكن مورد نياز در افق طرح مشخص ميشود.
2ـ2ـ بررسي تحولات ابعاد خانوار طي سالهاي 59ـ 1370:
منطقه 18 در سال 59 معادل 208661 نفر جمعيت داشته است، تعداد خانوار اين منطقه نيز برابر با 46607 خانوار بوده كه در مقايسه با كل تعداد خانوارهاي شهر تهران در حدود 5/3 درصد از خانوارهاي شهر تهران در منطقه 18 زندگي ميكردند. بعد خانوار منطقه 18 در اين سال 5/4 نفر بوده كه در مقايسه با بعد خانوار شهر تهران كه 12/4 ميباشد بالاتر است.
منطقه 18 در سال 1365 تعداد 311437 نفر جمعيت را در خود جاي داده است كه در مقايسه با سطح شهر تهران 1/5 درصد از كل جمعيت شهر تهران را شامل ميشود. تعداد خانوار اين منطقه در سال 65 برابر با 61098 خانوار ميباشد كه در مقايسه با سال 59 تعداد 14491 خانوار بر اين منطقه اضافه شده است. بعد خانوار منطقه 18 در سال 65 برابر با 09/5 نفر در هر خانوار است كه در مقايسه با بعد خانوار شهر تهران كه 4/4 خانوار ميباشد بيشتر است. بعد خانوار اين منطقه در سال 65 نسبت به سال 59 نيز معادل 6/0 افزايش نشان ميدهد.
جمعيت منطقه 18 در سال 1370 مساوي با 345601 نفر شده و تعداد خانواري كه در اين منطقه زندگي ميكردند نيز به 67350 نفر افزايش يافته است. بعد خانوار منطقه نيز به 13/5 نفر افزايش يافته، تعداد خانوار منطقه 18 طي سالهاي 65ـ70 در حدود 6252 نفر اضافه شده است. يعني در سال 70 نسبت به سال 65 تعداد خانوار منطقه 18 معادل 10 درصد اضافه شده است كه در قياس با افزايش تعداد خانوار شهر تهران كه معادل 10 درصد ميباشد تفاوتي نميكند.
1ـ2ـ2ـ پيشبيني تعداد خانوار:
1ـ1ـ2ـ2ـ هدف:
در برنامهريزي مسكن پيشبيني كميتهاي مربوط به خانوار شامل تعداد خانوار، سطح و تراكم خانوار در مسكن جزء اساسيترين گامهاي برنامهريزي محسوب ميگردد.
2ـ1ـ2ـ2ـ روش كار:
بمنظور برآورد تعداد خانوار در سال افق برنامه (1375) ابتدا نرخ تغيير بعد خانوار را طي دو مقطع 65 و 1370 محاسبه و سپس بعد خانوار سال 1370 منطقه 18 بر نرخهاي بدست آمده ضرب و بعد خانوار در سال 1375 بدست ميآيد.
با توجه به جمعيت پيشبيني شده براي منطقه 18 و اندازه بعد خانوار، تعداد خانوار را ميتوان در سال 1375 منطقه 18 مشخص كرد.
3ـ1ـ2ـ2ـ پيشبيني تعداد خانوار منطقه 18 شهرداري تهران:
طي سالهاي 65 تا 70 نرخ تغيير بعد خانوار منطقه 18 معادل 0067/1 است. با ضرب اين رقم در بعد خانوار سال 1370 بعد خانوار منطقه 18 در سال 1375 بدست ميآيد. بعد خانوار منطقه 18 در سال 1375 معادل 17/5 است كه از طريق جمعيت پيشبيني شده ميتوان تعداد خانوار منطقه 18 را مشخص كرد. بدين ترتيب تعداد خانوار منطقه 18 در سال 1375 معادل 74242 خانوار ميباشد كه در مقايسه با بعد خانوار سال 1370 تعداد 6892 خانوار بر تعداد خانوارهاي منطقه 18 اضافه ميشود. بنابراين برنامهريزي مسكن در وهله اول براي تأمين مسكن خانوارهاي بدون مسكن و اين تعداد خانوار كه بر جمعيت منطقه 18 اضافه خواهند شد، طراحي برنامه بهينهاي انجام دهد.
استراتژيهاي سرمايهگذاري در مراكز آموزش تخصصي و كمكهاي بلاعوض دولتي در منطقه 18 باعث حل مشكلات پايين بودن سطح درآمد خواهند شد.
3ـ5ـ استراتژريهاي محيطي منطقه 18 شهرداري تهران:
جهت حل مسائل محيطي منطقه 18 دو نوع استراتژي انتخاب شدهاند استراتژي اول: مقابله با سوانح طبيعي و استراتژي دوم كاهش آلودگي محيطي است.
استراتژي مقابله با سوانح طبيعي:
اين استراتژي جهت رفع مسائل محيطي موجود در منطقه انتخاب شدهاند. مسائلي كه اين استراتژيها بر مبناي آنها انتخاب شده عبارتند از: وجود گسل اصلي جنوب تهران و بالا بودن سطح آبهاي زيرزميني منطقه است.
خط اصلي گسل جنوب تهران در منطقه 18 محدودهاي به مساحت 616/5 كيلومترمربع را تشكيل ميدهد. با توجه به اينكه وقوع زلزله در شهر تهران با احتمال بالاي 90 درصد به اثبات رسيده است، منتهي از لحاظ تعيين زمان وقوع آن مشكل وجود دارد، بنابراين تعيين استراتژي مناسب جهت رفع اين مشكل ايجاب ميكند كه با سوانح طبيعي از قبيل زلزله مقابله مناسبي صورت گيرد. همچنين بالا بودن سطح آبهاي زيرزميني منطقه امكانات هرگونه فعاليتي را كه در اعمال 20 تا 30 متري زمين در منطقه 18 به وجود آيد را منع كرده است. و در حال حاضر نيز با افزايش نرخ فضاهاي كالبدي و بخصوص واحدهاي مسكوني، اثرات خود را عين نموده است. بنابراين استرتژي مقابله با سوانح طبيعي در منطقه 18 در جهت پاسخگويي به مسائل فوق انتخاب گرديده است.
استراتژي كاهش آلودگي:
آلودگيهاي منطقه 18 را ميتوان به دو دسته تقسيم كرد، الف: آلودگي بو، ب: آلودگي صوتي، اين آلودگيها در سطح منطقه از وضعيت سيستم فاضلاب كه عامل اصلي ايجاد آلودگي بو است و مجاورت با بزرگراههاي جاده ساوه، قديم كرج و وجود كارگاههاي مزاحم مبلسازي و ساير صنايع مزاحم همچنين عبور وسايل نقليه سنگين كه جهت رسيدن به كمربندي از طرف جاده ساوه و جاده قديم كرج از داخل محلات يافتآباد و شهرك وليعصر عبور ميكنند. اين عوامل در بروز آلودگيهاي صوتي و بو در منطقه 18 نقش اساسي دارند. بنابراين جهت حل اين معضلات استراتژي كاهش آلودگيهاي محيطي براي برنامه منطقه18 تدوين ميگردد. استراتژيهاي مقابله با سوانح طبيعي و كاهش آلودگيها با همديگر در طراحي برنامه منطقه 18 براي حل معضلات محيطي منطقه تجويز ميگردند.
4 ـ5ـ استراتژيهاي فعاليتي منطقه 18 شهرداري تهران:
استراتژيهايي كه براي حل معضلات منطقه 18 انتخاب شدهاند عبارتند از:
ـ استراتژي تأمين يك واحد مسكوني براي هر خانوار.
ـ استراتژي سهولت دسترسي به فعاليتها و فضا.
ـ استراتژي محدود كردن كاربري صنايع از كل مساحت منطقه.
ـ استراتژي افزايش ادارات دولتي.
اين استراتژيها با توجه به مشكلات موجود منطقه 18 كه از توصيف و تحليل وضعيت موجود استنتاج شده است، ناشي شدهاند كه در ذيل هر كدام از اين استراتژيها تشريح ميگردند.
ـ استراتژي تأمين يك واحد مسكوني براي هر خانوار:
اين استراتژي گرچه بلند پروارانه ميباشد ولي با توجه به پتانسيلهاي موجود در منطقه از لحاظ عرضه فضا امري محال نيست بلكه مشكلات اقتصادي از موانع رسيدن به اين استراتژي ميباشد.
اين استراتژي بدليل كمبود واحدهاي مسكوني در سطح منطقه و بالا بردن تقاضا براي مسكن انتخاب شده است. بنحويكه با توجه به وجود بيش از500 هكتار از اراضي باير در منطقه و امكان كاهش مساحت زمين واحدهاي مسكوني كه از متوسط آن در سطح شهر تهران 126 مترمربع بيشتر ميباشد و همچنين با توجه به اينكه متوسط تراكم ساختماني در شهر تهران 75 درصد است درحاليكه در منطقه 18 معادل 33 درصد ميباشد بنابراين با توجه به اين پتانسيلها اين هدف انتخاب گرديده است.
ـ استراتژي سهولت دسترسي:
سهولت دسترسي در جهت پاسخگويي به مشكلات دسترسي به فعاليتهاي آموزشيـ خريدـ مراكز بهداشتي و محل كار انتخاب گرديده است. منطقه 18 از نظر دسترسي به هر كدام از اين فعاليتها بدليل فقدان سيستم حمل و نقل مطلوب درون و برون شهري و كمبود تعداد مدارس و توزيع نامناسب مدارس موجود و كمبود مراكز خريد مجتمع و كمبود مراكز بهداشتي با مشكل مواجه است. بنابراين جهت حل مشكل دسترسي به فعاليتها در منطقه 18 بايستي استراتژي سهولت دسترسي به فضا و فعاليتها در منطقه مدنظر قرار گيرد.
ـ استراتژي محدود كردن كاربري صنايع از كل مساحت منطقه 18:
منطقه 18 با 31 درصد كاربري صنعتي از لحاظ مساحت كاربريهاي صنعتي در سطح شهر تهران رتبه اول را داراست. لذا با توجه به تصويب انتقال حدود 19 كارخانه و كارگاه صنعتي از درون منطقه 18 و جهت همگام شدن با برنامه ساماندهي تهران، محدود كردن مساحت كاربري صنعتي در منطقه 18 بعنوان استراتژي انتخاب ميگردد.
همچنين براي افزايش ساير كاربريها و نياز به فضا جهت جايگيري فضاهاي شهري با كاهش مساحت كاربريهاي صنعتي زمين لازم جهت ساير فعاليتهاي شهري تأمين ميگردد. بنحوي كه يكي از استراتژيهاي توسعه منطقه 18 را ميتوان توسعه در كاربريهاي صنعتي براي منطقه تجويز كرد.
ـ استراتژي افزايش تعداد ادارات:
با توجه به كمبود تعداد ادارات در سطح منطقه و مشكل دسترسي به ادارات در مناطق ديگر نياز به افزايش تعداد ادارات منطقهاي در اين منطقه نبودن استراتژي تدوين شده است.
ما گروهی از جوانان ترکمن صحرا هستیم که با مطالعه و تحقیق ‘ برنامه های مهندس عبدالجلال ایری را مطابق با اهداف خود دانسته و حمایت خود را از ایشان اعلام می داریم . در این وبلاگ اخبار ، تصاویر و برنامه های مهندس عبدالجلال ایری را به اطلاع هواداران ایشان می رسانیم